Yazar - Fehmi Köfteoglu
  
Türkiye’nin turizmde iki ana pazarı Almanya ve Rusya’da peş peşe iki önemli fuar yapıldı.
 
Almanya Berlin’deki ITB Avrupa pazarının, Rusya Moskova’daki MITT fuarı da Rusya ve BDT pazarı için barometre gibi idi.
“Gibi idi” diyoruz, zira iki fuar, hele Moskova MITT bu özelliğini hızla yitiriyor.
 
Moskova, bu alanda birinin bittiği gün diğerinin başladığı iki fuarın yapıldığı yerdi.
 
Bunlardan Crocus’ta yapılan Intour Market MITT’e rakip olarak ortaya çıkmış, ama kamudan yapılan desteklere karşın başarılı olamadı.
 
Intour Market resmen görünse de fiilen bitmiş bir fuardır.
 
Expo Center’da yapılan MITT Fuarı’nın da 25.yılında gücü, etkinliği ve işlevi epey zayıflamış durumdadır.
 
Her iki fuarın da sürükleyicisi, lokomotifi Rusya’da seyahat pazarını ellerinde tutan Tük kökenli tur operatörleriydi.
 
MITT Moskova Fuarı’na Kültür ve Turizm Bakanı Numan Kurtulmuş’un yanında Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da katıldı.
İki bakan standları ziyaret edip stand sahipleri ve ziyaretçilerle sohbet etti
 
Bakan Kurtulmuş- tur operatörleri toplantısı
 
Bu arada Kültür ve Turizm Bakanı Kurtulmuş, fuarın ilk günü tur operatörleri ile bir toplantı yaptı.
 
Coral, Pegas, Anex, Teztur, Biblioglobus, Thomas Cook/ İntourist ve TUI Türkiye temsilcilerinin katıldığı toplantıya AKTOB Başkanı Dr. Erkan Yağcı, TÜROFED Yönetim Kurulu Üyesi Sururi Çorabatır  da katıldı.
 
Bakan kısa bir konuşma yaptıktan sonra tur operatörlerine dönerek ‘Sizi dinlemek istiyorum’ dedi.
 
Söz alan tur operatörleri temsilcileri kısa değerlendirmeler yaparak 2018 hedeflerini açıkladı.
 
Durum iyi ama hedefler gerçekçi olmalı
 
Açıklanan rakamlar toplandığında 2018 yılında Rusya’dan gelecek kişi sayısı 7 milyonu aşıyordu. Bunun üzerine Coral Travel CEO’su Coşkun Yurt Rusya pazarında iyi bir trend yakalandığını, bunda bakanlığın sağladığı uçak desteğinin katkısı olduğunu, bunun için bakanlık nezdinde kamu yönetimine teşekkür ettiklerini belirttikten sonra 2018 hedefleri ve rakamlar konusunda gerçekçi olunması gerektiği şeklinde bir uyarıda bulundu.
 
Uçak katkı desteği için teşekkür
 
Thomas Cook’un Rusya’daki firması Intourist’in Genel Müdür Yardımcısı İsmail Bölükbaşı da uçak katkılarının uçakların büyüklüğü ve mevsime göre değil yıl boyunca yapılması talebinde bulundu.
 
"Para kazanmayacağımız iş yapmayacağız"
 
Bakan ile yapılan toplantıdan sonra konuştuğumuz Pegas’ın sahibi Ramazan Akyürek de fiyat ve sayı konusunu değerlendirirken ‘Para kazanmayacağımız, kâr etmeyeceğimiz bir işi artık yapmayacağız’ Bunun sonucunu hep birlikte yaşadık’ dedi.
 
Coral ve Pegas yoktu
 
Bu arada Rusya pazarının iki büyüğü Coral ve Pegas üç yıldan beri bu fuarlara katılmıyor.
 
Anex ise tam tersine bu yıl her zamankinden daha büyük katılım sağlamıştı. 8. Salonun tamamını  alan Anex’in standında gün boyunca konfetiler savruluyor, canlı müzik eşliğinde şovlar yapılıyordu.
 
Azur Aiir konusu
 
Ama oraya gidenler müzik, şov ve konfetiden çok Anex bünyesindeki Azur Air havayolunun lisansının iptal edileceğine ilişkin verilen karar ile ilgili bir gelişme olup olmadığıyla ilgiliydi.
 
Tur operatörleri ile oteller arasında konsensus
 
Rusya pazarında dikkatimizi çeken ikinci önemli nokta da şu oldu:
 
Rusya’daki talep artışında tur operatörlerinin otellerle yaptıkları kontratlarda belirtilen indirimli erken rezervasyon süresini peş peşe uzatma isteğinde bulunması, otellerin de bunu kabul etmesi önemli rol oynadı.
 
Ancak bir süreden beri oteller tur operatörlerine ‘Stop sale’ veriyor yani erken rezervasyon indirimli fiyatlarla  satışların durdurulmasını istiyor.
 
Otellerin stop sale vermesi tur operatörlerinin hoşuna gitmese de buna pek itiraz edemiyorlar.
 
Zira Rusya’da fiyatların hemen değil ama aşamalı olarak yükseltilmesi gerektiği konusunda iki taraf da hem fikir.
 
Bu konularda daha önce otelciler tur operatörlerini tur operatörleri otelcileri suçlarken bu yıl tarafların birbirlerini suçlamak yerine ortak noktada buluştukları dikkat çekiciydi.
 
"Fabrika ayarlarına dönülsün kontratlara uyulsun"
 
AKTOB Başkanı Dr. Erkan Yağcı, Rusya pazarındaki durumu iki cümle ile çok güzel ifade etti:
 
“Fabrika ayarlarına dönülsün, kontrat koşullarına uyulsun.”
 
Bunları böyle belirttikten sonra MITT Moskova’da dikkatimizi çeken birkaç konuyu da başlıklar halinde belirtmek istiyoruz.
 
Rus'laşan Türk firmalar
 
Türkiye’nin 24 Kasım 2015’te Rus uçağını düşürmesi ile yaşanan kriz ortamında Rusya’daki Türk firmalara yönelik yaptırımlar
kapsamında Türk tur operatörleri hukuken Rus firması oldu.
 
Yasal anlamda Rus olan bu firmaların fiili durumu değişmedi.
 
Bunu Rusya kamu yönetimi de sektör de biliyor.
 
Herkes bunu kabullenmiş.
 
İncoming raporu
 
Ekin Grubu olarak hazırladığımız İncoming raporu ITB Berlin’de olduğu gibi Moskova MITT’te de elden ele dolayan, ençok ilgi gören yayın oldu, rapordaki her sayfa her tablo uzun uzun incelendi, üzerine yorumlar yapıldı.
 
İlk gelen, son ayrılanlar
 
Bu arada küçük gibi görünen ama bizce takdir edilmesi gereken bir tanıklığımızı paylaşmak istiyoruz.
 
Fuarı ilk gelip enson çıkanlardan iki kişi dikkatimizi çekti.
 
Bunlardan biri Cornelia Genel Müdürü ve AKTOB ile ATAV Yönetim Kurulu Üyesi Zafer Alkaya biri de BETÜYAB Genel Müdürü
Bekir Akkaş’tı.
 
Bu  durumda olan başkaları da olabilir ama bu ikisi dikkatimizi çekti.
 
Rus kadınlara çiçek
 
Martı Grubu’nun sahiplerinden Emre Narin de Rusya’yı bilenler için çok anlamlı ve güzel olduğunu bileceği bir şey yaptı.
 
Martı Standını ziyaret eden kadınlara çiçek verdi.
 
Çiçek, Rusya’da çok önemli.
 
Öyle ki Moskova’da çiçekçiler 24 saat açık.
 
Bunun dünyada ikinci bir örneği yok.
 
Martı’nın patronu Emre Narin bu noktayı iyi yakalamıştı.

 

 

 

 

( t  u  r  i  z  m  g  a  z  e  t  e  s  i  .  c  o  m )